Zagospodarowanie terenu budowy 2010-06-22

Zagospodarowanie terenu budowy definiowanego jako przestrzeń w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy - zgodnie z art. 41 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm) jest elementem prac przygotowawczych. Do tych prac zalicza się również wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, a także przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Zagospodarowanie terenu budowy oprócz charakteru przygotowawczego związane jest także z jego zabezpieczeniem.

Odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy wraz ze znajdującymi się na nim obiektami budowlanymi, urządzeniami technicznymi i stałymi punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegającymi ochronie elementami środowiska przyrodniczego i kulturowego należy do podstawowych obowiązków kierownika budowy.

Działania związane z zagospodarowaniem terenu budowy określono w rozdziale 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. 2003, Nr 47, poz. 401).

Zgodnie z określoną w przedmiotowym rozporządzeniu definicją – „zagospodarowanie terenu budowy” to rozmieszczenie, zgodne z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, na terenie budowy maszyn i innych urządzeń technicznych, składowisk materiałów i konstrukcji budowlanych, dróg kołowych i pieszych, sieci, rurociągów i przewodów instalacji oraz obiektów, pomieszczeń i urządzeń administracyjnych, socjalnych i sanitarnych, z uwzględnieniem warunków usytuowania i użytkowania istniejących i projektowanych obiektów.

Zagospodarowanie terenu budowy wykonuje się przed rozpoczęciem robót budowlanych, co najmniej w zakresie:
1) ogrodzenia terenu i wyznaczenia stref niebezpiecznych;
2) wykonania dróg, wyjść i przejść dla pieszych;
3) doprowadzenia mediów, tj. energii elektrycznej i wody oraz odprowadzania lub utylizacji ścieków;
4) urządzenia pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i socjalnych;
5) zapewnienia oświetlenia naturalnego i sztucznego;
6) zapewnienia właściwej wentylacji;
7) zapewnienia łączności telefonicznej;
8) urządzenia składowisk materiałów i wyrobów.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, teren budowy lub robót powinien być ogrodzony aby uniemożliwić wejście osobom nieupoważnionym. Ogrodzenie powinno być tak wykonane, aby nie stwarzało zagrożenia dla ludzi a jego wysokość powinna wynosić co najmniej 1,5 m. W przypadku, gdy ogrodzenie terenu budowy lub robót nie jest możliwe - granice terenu należy oznakować za pomocą tablic ostrzegawczych, a w razie potrzeby zapewnić stały nadzór.

Dla pojazdów używanych w trakcie wykonywania robót budowlanych należy wyznaczyć miejsca postojowe na terenie budowy.

Strefy niebezpieczne czyli miejsca na terenie budowy, w których występują zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi powinny być ogrodzone i oznakowane w sposób uniemożliwiający dostęp osobom postronnym. W przypadku istnienia zagrożenia spadania z wysokości przedmiotów, strefę tą ogradza się balustradami składającymi się z deski krawężnikowej o wysokości 0,15 m i poręczy ochronnej umieszczonej na wysokości 1,1, m. Strefa niebezpieczna w swym najmniejszym wymiarze liniowym liczonym od płaszczyzny obiektu budowlanego, nie może wynosić mniej niż 1/10 wysokości, z której mogą spadać przedmioty, lecz nie mniej niż 6 m. W zwartej zabudowie miejskiej strefa niebezpieczna może być zmniejszona pod warunkiem zastosowania innych rozwiązań technicznych lub organizacyjnych, zabezpieczających przed spadaniem przedmiotów.

Przejścia, przejazdy i stanowiska pracy znajdujące się w strefie niebezpiecznej należy zabezpieczyć daszkami ochronnymi, które powinny znajdować się na wysokości nie mniejszej niż 2,4 m nad terenem w najniższym miejscu i być nachylone w kierunku źródła zagrożenia pod kątem 45°. Pokrycie daszków ochronnych powinno być szczelne i odporne na przebicie przez spadające przedmioty. W miejscach przejść i przejazdów szerokość daszka powinna wynosić co najmniej o 0,5 m więcej z każdej strony niż szerokość przejścia lub przejazdu. Niedozwolone jest używanie daszków ochronnych jako rusztowań lub miejsc składowania narzędzi, sprzętu i materiałów.

Przejścia i strefy niebezpieczne powinny być oświetlone i oznakowane znakami ostrzegawczymi lub znakami zakazu.

Drogi i przejścia dla pieszych należy wyznaczyć w miejscach bezpiecznych. Droga przeznaczona dla ruchu pieszego jednokierunkowego powinna mieć szerokość co najmniej 0,75 m, a dwukierunkowego - 1,2 m. Pochylnie, po których dokonuje się ręcznego przenoszenia ciężarów, nie powinny mieć spadków większych niż 10%. Nachylenie dróg komunikacyjnych dla wózków i taczek nie powinno być większe niż 4% dla wózków szynowych, 5% dla wózków bezszynowych i 10% dla taczek. Przed skrzyżowaniem dróg z napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, w odległości nie mniejszej niż 15 m, należy ustawić oznakowane bramki, które wyznaczają dopuszczalne gabaryty przejeżdżających pojazdów. Bramki te powinny być oświetlone w warunkach ograniczonej widoczności.

W przypadku przejść o pochyleniu większym niż 15% należy zaopatrzyć je w listwy umocowane poprzecznie, w odstępach nie mniejszych niż 0,4 m lub w schody o szerokości nie mniejszej niż 0,75 m, co najmniej z jednostronnym zabezpieczeniem balustradą. Przejścia nad zagłębieniami lub obok nich oraz drogi komunikacyjne dla wózków i taczek, usytuowane nad poziomem terenu powyżej 1 m zabezpiecza się balustradą.

Wyjścia z magazynów oraz przejścia pomiędzy budynkami wychodzące na drogi należy zabezpieczyć poręczami ochronnymi umieszczonymi na wysokości 1,1 m lub w inny sposób, w szczególności labiryntami.

Materiały i wyroby powinny być składowane wyłącznie w wyznaczonych miejscach odpowiednio wyrównanych do poziomu, utwardzonych i odwodnionych. Składowiska materiałów, wyrobów i urządzeń technicznych należy wykonać w sposób wykluczający możliwość wywrócenia, zsunięcia, rozsunięcia się lub spadnięcia składowanych wyrobów i urządzeń. Niedozwolone jest opieranie składowanych materiałów lub wyrobów o płoty, słupy napowietrznych linii elektroenergetycznych, konstrukcje wsporcze sieci trakcyjnej lub ściany obiektu budowlanego.

Doły na wapno gaszone powinny mieć umocnione ściany i być zabezpieczone balustradami ochronnymi umieszczonymi w odległości nie mniejszej niż 1 m od krawędzi dołu.

W przypadku przechowywania w magazynach substancji i preparatów niebezpiecznych należy zamieścić informację o tym na tablicach ostrzegawczych, umieszczonych w widocznych miejscach. Natomiast substancje i preparaty niebezpieczne powinny być przechowywane i przemieszczane w opakowaniach producenta i użytkowane zgodnie z jego instrukcjami.
W pomieszczeniach magazynowych należy umieścić również tablice określające dopuszczalne obciążenie regałów magazynowych, a także dopuszczalne obciążenie powierzchni stropu.

Materiały drobnicowe należy układać w stosy o wysokości nie większej niż 2 m, dostosowane do rodzaju i wytrzymałości tych materiałów. Stosy materiałów w workach należy układać w warstwach krzyżowo do wysokości nieprzekraczającej 10 warstw. Przy składowaniu materiałów należy zachować odległości co najmniej 0,75 m od ogrodzenia lub zabudowań oraz 5 m - od stałego stanowiska pracy. Wchodzenie i schodzenie ze stosu utworzonego ze składowanych materiałów lub wyrobów jest dopuszczalne wyłącznie przy użyciu drabiny lub schodni.

Podczas mechanicznego załadunku lub rozładunku materiałów lub wyrobów niedozwolone jest przemieszczanie ich nad ludźmi lub kabiną, w której znajduje się kierowca. Na czas wykonywania tych czynności kierowca jest obowiązany opuścić kabinę.

Chcąc zapewnić bezpieczeństwo pracy na terenie budowy i powodzenie realizacji podjętej inwestycji, należy zagospodarować teren budowy przestrzegając przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Autor:
Grzegorz Mazurek
Gł. Specjalista ds. BHP
NIWA Biuro Doradztwa i Usług BHP

dla: Portal Budowlany JakToZbudować